success closed Loading...

''Deyəsən o yuxu gerçək olacaq'' - Atatürk anasına yazdığı məktubda nədən narahat idi?

Şahların, sultanların, sərkərdələrin, bir sözlə, tarixi şəxsiyyətlərin və tanınmış şəxslərin ailə üzvlərinə, ölkə rəhbərlərinə və müxtəlif insanlara ünvanladığı məktublar arxivlərdə qorunub saxlanılır. Həmin yazışmalar zaman-zaman açılaraq ictimaiyyətə təqdim olunur. Belə yazışmalardan biri də Türkiyə Cümhuriyyətinin qurucusu Mustafa Kamal Atatürkə məxsusdur... Enter.News-un növbəti materialı Atatürkün anası Zübeydə xanıma yazdığı məktubdur.

"Əziz Anam!

İstanbuldan ayrılandan bəri sizlərə ancaq bir neçə teleqramdan savayı bir şey yaza bilməmişəm. Bu səbəbdən mənim üçün narahat olduğunuzu təxmin edirəm. Yəqin ki, istər haqqımda söylənilən, istərsə də qəzetlərdən oxuduğunuz,  həqiqəti əks etdirməyən yazılar sizlərin rahatlığınızı əlinizdən almışdır. Ancaq indi yazacaqlarımdan sonra narahatçılığınıza son qoyulacağına əminəm.

Bilirsiniz ki, İstanbulda olduğum zamanda xarici qüvvələr dövlətimizi və xalqımızı sıxışdıraraq, millətə xidmət edə bilən nə qədər adamımız varsa, hamısını həbs etmiş və bir qismini də Maltaya sürgün edərək, əl-qol açmağa imkan belə vermirlər. Necə oldusa mənə ilişmədilər. Fəqət, 3-cü ordu müfəttişi olaraq Samsuna ayaq basar-basmaz ingilislər məndən şübhələndilər və hökumətdən gəlişimin səbəbini soruşdular. Nəhayətdə İstanbula geri çağrılmamı istədilər və ciddi-cəhdlə buna israr etdilər. Hökumət də məni aldadaraq İstanbula çağırıb ingilislərə təslim olmama nail olmaq istədi. Mən də bunun dərhal fərqinə vardım və düşündüm ki, öz ayağımla gedib təslim olmağım doğru deyil. Vəziyyət belə olduqda durumu padişahımıza yazaraq gəlməyəcəyimi bildirdim. Zati-aliləri öncə getməməyimi uyğun gördü. Fəqət ingilislərin basqısı artınca, o da İstanbula dönməmi əmr etdi.

Artıq rəsmi görəvimdə qalmağa imkan olmadığını və xidmətdə olduğum müddətcə ingilislərin və hökumətin haqqımdakı israrına qarşı durmağın bir az çətin olacağını hiss etdim. Bir tərəfdə bunlar məni təqib edir, bu biri yanda da bütün Anadolu insanı, bütün ölkə haqqımda böyük sevgi və güvən göstərərək: “Səni buraxmarıq” dedilər.

Doğrudan da vətəni və milləti qurtara bilmək üçün tək çarə xidmətdən ayrılıb sərbəst şəkildə millətin başına keçmək və xalqı tək vücud halına gətirmək idi. Bundan doğacaq qüdrəti və ölkənin olan-qalan gücündən istifadə etməkdən başqa yol yox idi. Mən də elə etdim. Şükür Allaha, artıq buna nail oluram. Çox yaxın zamanda bunu bütün dünya görəcəkdir. Bu sürətlə hərəkət edincə ingilislər həmən yalvarmağa başladılar və məni qazanmağa çalışdılar. Dərhal da bütün günahı bizim hökumətin üstünə yıxdılar. Doğrudan da hökumət də mənə mane olmaq istədi. Fəqət, buna gücü yetmədi və yetməz də.

1. Bu qayda ilə bir müddət Anadoluda çalışmaqla hər şey həll olunacaqdır. Yaxında Millət Məclisini toplanacaq və yeni bir hökumət iqtidara gələcəkdir. Ehtimal ki, mən də o zaman gələcəm İstanbula. Səhhətim qaydasındadır, məndən qətiyyən narahat olmayın.

2. Salih bəy Fuat bəydən alacağını aldımı? Bunu bilgi almaq baxımından soruşuram, yoxsa nə olursa olsun, əlhəmdülillah, heç önəmi yoxdur. Siz rahat olun və bir sıxıntınız olarsa dərhal mənə bildirin.

3. Bu məktubu gətirən “….” Sizə mənim haqqımda istədiyiniz qədər məlumat verəcəkdir. Elə onunla da mənim bəzi paltarlarımı göndərin.

4. Bacımın səhhəti necədir? Evimizə hər hansı bir tərəfdən hücum-filan oldumu? Hələ oradasınızmı? Uşaqlar necədirlər, böyüyürlərmi?

5. Salih (Fansa) bəylə madamı inşallah sağ-salamatdırlar. Mən onları həmişə yadıma salıram. Madamın mənim haqqımda bir röyası vardı, deyəsən o gerçək olacaq. İnşallah, yaxında sevinc içərisində görüşəcəyik.

6. Mən, bir-iki günə bir konfrans üçün Sivasa gedib, yenidən Ərzuruma qayıdacağam. Təkrar edirəm: hər eşitdiyinizə inanmayın. Bilirsiniz ki, mən nə etdiyimi bilirəm, nəticəni görməsəydim, başlamazdım.

Sayqı ilə əllərinizdən,  bacımın gözlərindən öpürəm.

M. Kamal

1 Avqust 1920"

 Təqdim etdi: Rəşad Sahil


XƏBƏR LENTİ
Bir günə ölkəyə 650 maşın daxil olub 13:42
Yasamal Rayon İcra Hakimiyyətində yeni təyinat 13:31
Qonşuları Burak Özçivitdən şikayətçidi - Maşınını satır 13:24
Baş nazir eynəyinə görə cərimələndi 13:15
Bakıda 20 yaşlı oğlan intihar etdi 12:58
Daha bir uşaq bağçasında işgəncə: 3 nəfər cəzalandırıldı 12:44
Prezident Əlcəzairin ədliyyə nazirini qəbul edib 12:37
Bakıda yaşayış binasında yanğın olub 12:24
Avtoxuliqanlıq edən sürücü həbs olundu 12:13
Maykl Ceksonun atası ağır vəziyyətdə xəstəxanaya yerləşdirilib 12:03
2 min söz bilən dünyanın ən ağıllı qorillası öldü 11:58
Göygöldə qaydaları pozan 30-a yaxın sürücü cəzalandırılıb 11:42
Hüseyn Abdullayevlə Eldar Mahmudovun əlaqələri təsbit olunub - İDDİA 11:40
Azərbaycan üçün AŞPA əngəli 11:35
Deputatın oğlu keçmiş nazirin oğlu ilə evləndi 11:20
ABŞ-da hərbi təyyarə qəzaya uğrayıb 11:05
Bu gün DÇ-2018-də üç oyun keçiriləcək 10:56
Ərdoğan özünü və Putini təriflədi 10:44
Salah Çeçenistanın fəxri vətəndaşı oldu 10:34
Bakıda London taksisi piyadanı vurdu 10:28
Neftn QİYMƏTİ 10:17
İrəvanın Kremlə qarşı “U gedişi” – qorxulu NATO oyunu, Qarabağa şans pəncərəsi 10:04
Atəşkəs 87 dəfə pozulub 09:56
Hitlerin çəngəl-bıçaq dəsti satıldı 09:45
Yunanıstanın baş naziri ilk dəfə qalstuk taxdı 09:43
Sampaoli ilə bağlı qərar verildi 09:30
Oğuzda zəlzələ 09:23
Avropa İttifaqı dağılır? 09:10
Bəşər Əsəd: "Trampla danışıqlar aparmaq vaxt itkisidir" 01:47
ATƏT nümayəndələrinin Azərbaycana səfərinə dair məlumat yayıb 01:18
22.06.2018
Futbol üzrə dünya çempionatında bu gün keçirilən oyunlar və NƏTİCƏLƏR 23:50
Maliyyə naziri: "Bu məhsullara rüsum tətbiq olunması daxili istehsalın müdafiəsinə yönəlib" 21:21
"Prezident seçilsəm bu 3 şəxsi həbs etdirəcəm" - Ərdoğanın rəqibindən ŞOK AÇIQLAMA 20:40
Hafiz Hacıyev: “Araşdırsınlar görək, metrodakı şortikli qız hansı partiyanın üzvüdür....” 20:00
Üç müharibənin iştirakçısı olan general-mayor Tərlan bəy Əliyarbəyov 19:08
Əli Həsənov: "Sevindirici haldır ki, QHT-lərin 99 faizi dövlətçiliyi təbliğ edir" 18:25
Xəzərin hüquqi statusu haqqında Konvensiya layihəsi təsdiqləndi 17:54
Ötən ilin məzunlarının 44 faizi imtahanda 200-dən az bal toplayıb 17:45
Narkotiki xüsusi üsulla alt paltarına hopdurdu 17:42
Dolların məzənnəsi 17:31
İlham Əliyev SƏRƏNCAM imzaladı 17:28
Jurnalistlər üçün yeni müsabiqə elan olundu 17:20
Prezident Asiya İnkişaf Bankının üzvlərini qəbul edib 17:12
Rus azarkeş ispan jurnalistdən üzr istədi + VİDEO 17:05
Bakıda məşhur klublardan biri bağlandı 16:59
OPEC gündəlik hasilatın həcmini 1 mln. barel artırmağa qərar verib 16:57
Azərbaycanlı səfirin oğlu həbs edildi 16:45
Ərdoğandan ANONS: Seçkilərdən sonra bir sıra nazirliklər birləşdiriləcək 16:37
Ukrayna Rusiyanın 7 partiyasına qadağa qoydu 16:24
Göyçay çayı üzərindəki körpü bərpa edilərək istifadəyə verilib 16:10
Universitetlərə qəbul üzrə orta ballar açıqlandı — SİYAHI 16:04
Qanunsuz balıq ovlayanlar cərimələndilər 15:57
İstirahət günlərində səyahətə çıxanlar üçün hava proqnozu açıqlanıb 15:50
Azərbaycana gələn xarici turistlərin artım tempi zəifləyib 15:37
Vladimir Putin Yeltsinin kürəkənini özünə müşavir təyin edib 15:35
Pambıq tarlalarındakı zəhərlənməyə görə 5 nəfər həbs edilib - RƏSMİ 15:23
Əcnəbilərin Azərbaycanda olduğu yer üzrə qeydiyyata alınması müddəti dəyişdirilir 15:18
Azərbaycanda vətəndaşlara yeni nəsil şəxsiyyət vəsiqələrinin veriləcəyi vaxt dəyişdirilib 15:10
"Fənərbaxça"nın yeni baş məşqçisinin kimliyi AÇIQLANDI 14:52
Buraxılış imtahanlarının cavabı 3 günə bəlli olacaq 14:47
Azərbaycanda qış yuxusundan ayılan ayılar kəndə hücum edib 14:35
İran XİN: Yaxın zamanlarda nüvə razılşamasından çıxacağıq 14:24
Sirkdə fil və dəniz şirlərinin çıxışı qadağan edildi 14:12
Maliyyə naziri xarici borcun artmasının 3 əsas səbəbini açıqlayıb 14:03
Türkiyədə ildırım sürünü vurdu, 106 keçi öldü 13:55
“Azərxalça” ASC-yə yeni mətbuat katibi təyin olundu 13:47
Ukrayna Xalq Tribunalı Poroşenkoya ömürlük həbs verdi 13:40
Messi Sampaoliyə etiraz etdi 13:37
Azərbaycanın xarici dövlət borcu 2 dəfə artıb 13:32
Argentina millisinin futbolçuları baş məşqçiyə qarşı çıxıb 13:14
Hacı Nuranın ağciyərində şiş tapılıb 13:10
Makron Yelisey sarayında diskoteka təşkil etdi 13:02
Sabaha olan hava proqnozu açıqlanıb 12:56
Zakir Həsənov: "Yaxın vaxtlarda daha 500-dək hərbi qulluqçu daimi mənzillə təmin olunacaq" 12:48
"Bravo" marketin müdir müavini firma işçiləri tərəfindən döyülüb 12:45
“Ermənistan sülhdən danışırsa, təhlükəsizliyə də öhdəlik daşımalıdır" - Nazir 12:40
"Günay Bank”ın keçmiş sədr müavini Emin Zeynalovun saxlanmasının bəzi təfərrüatları üzə çıxıb 12:34
ETSN ağacların kəsilməsi ilə bağlı vətəndaşlara müraciət edib: "Qaynar xətt"ə zəng edin 12:31
“Gənclik Mall”da paltar oğurlayan şəxs tutulub 12:17
ETSN yaşıllıqların məhv edilməsinə görə cərimələrin dəfələrlə artırılmasını təklif edir 12:10
Ticarət müharibəsinə Hindistan da qoşuldu 11:54
Timsahı ilandan belə xilas etdi + VİDEO 11:50
Pambıq tarlasında zəhərlənmə olmayıb - AÇIQLAMA 11:47
Bakıda təcili yardım həkimi müğənniyə hücum etdi 11:44
Novruz Məmmədov: "Azərbaycana münasibətdə ədalət görmürəm" 11:40
Pakistanın baş naziri: Azərbaycanın yanındayıq 11:28
Azərbaycanda Mühəndis Qoşunlarının təlimi keçirilir 11:20
Ağacı kəsdiyinə görə cərimələndi: 2500 manat 11:17
Gürcüstanda albinos qaranquş tapılıb 11:10
Böyük Britaniya gözəli evində ölü tapıldı 11:07
"Araz" supermarketinin işçisini niyə öldürdülər? - HADİSƏNİN DETALLARI 11:05
Yıldırım: ABŞ Türkiyə xalqının etimadını tamamilə itirib 10:48
Hərbi Akademiyanın rəisi: "Bu gün Azərbaycan Ordusu öz inkişafının ən parlaq dövrünü yaşayır" 10:35
Bakı-Sumqayıt yolunda ağır qəza: ölən var 10:30
Bakıda dəhşətli hadisə: özünü hamamda öldürdü 10:23
Hərbi Hava Qüvvələrinin helikopter və təyyarələri Bakı səmasında uçuşlar edib 10:15
İyulun 3-də növbəti buraxılış imtahanı keçiriləcək 10:11
Atəşkəs 90 dəfə pozulub 10:03
Tramp müşavirini Moskvaya göndərir 09:59
Azərbaycanda dövlət qulluqçularının sayı açıqlanıb 09:54
ABŞ YPG-nin Mənbicdən çıxmasını şərh etmir 09:45
Ezamiyyət xərclərinin normaları artırılıb 09:35
Ermənistanda baş nazirə qarşı cinayət işinə xitam verilib 09:23
ABŞ Konqresinin üzvü Azərbaycanı AXC-in 100 illiyi münasibətilə təbrik edib 09:21
Neft bahalaşıb 09:10
Bakıda qayda pozan yol polisi cəzalandırıldı + VİDEO 00:29
Nazirlər Kabineti Azərbaycan bayrağının şaquli vəziyyətdə asılması ilə bağlı anlaşılmazlığı aradan qaldırıb 00:11
DÇ 2018: Xorvatiya Argentinanı darmadağın etdi 00:00