success closed Loading...

"Deyəsən o yuxu gerçək olacaq" - Atatürk anasına yazdığı məktubda nədən narahat idi?


Şahların, sultanların, sərkərdələrin, bir sözlə, tarixi şəxsiyyətlərin və tanınmış şəxslərin ailə üzvlərinə, ölkə rəhbərlərinə və müxtəlif insanlara ünvanladığı məktublar arxivlərdə qorunub saxlanılır. Həmin yazışmalar zaman-zaman açılaraq ictimaiyyətə təqdim olunur. Belə yazışmalardan biri də Türkiyə Cümhuriyyətinin qurucusu Mustafa Kamal Atatürkə məxsusdur... Enter.News-un növbəti materialı Atatürkün anası Zübeydə xanıma yazdığı məktubdur.

"Əziz Anam!

İstanbuldan ayrılandan bəri sizlərə ancaq bir neçə teleqramdan savayı bir şey yaza bilməmişəm. Bu səbəbdən mənim üçün narahat olduğunuzu təxmin edirəm. Yəqin ki, istər haqqımda söylənilən, istərsə də qəzetlərdən oxuduğunuz,  həqiqəti əks etdirməyən yazılar sizlərin rahatlığınızı əlinizdən almışdır. Ancaq indi yazacaqlarımdan sonra narahatçılığınıza son qoyulacağına əminəm.

Bilirsiniz ki, İstanbulda olduğum zamanda xarici qüvvələr dövlətimizi və xalqımızı sıxışdıraraq, millətə xidmət edə bilən nə qədər adamımız varsa, hamısını həbs etmiş və bir qismini də Maltaya sürgün edərək, əl-qol açmağa imkan belə vermirlər. Necə oldusa mənə ilişmədilər. Fəqət, 3-cü ordu müfəttişi olaraq Samsuna ayaq basar-basmaz ingilislər məndən şübhələndilər və hökumətdən gəlişimin səbəbini soruşdular. Nəhayətdə İstanbula geri çağrılmamı istədilər və ciddi-cəhdlə buna israr etdilər. Hökumət də məni aldadaraq İstanbula çağırıb ingilislərə təslim olmama nail olmaq istədi. Mən də bunun dərhal fərqinə vardım və düşündüm ki, öz ayağımla gedib təslim olmağım doğru deyil. Vəziyyət belə olduqda durumu padişahımıza yazaraq gəlməyəcəyimi bildirdim. Zati-aliləri öncə getməməyimi uyğun gördü. Fəqət ingilislərin basqısı artınca, o da İstanbula dönməmi əmr etdi.

Artıq rəsmi görəvimdə qalmağa imkan olmadığını və xidmətdə olduğum müddətcə ingilislərin və hökumətin haqqımdakı israrına qarşı durmağın bir az çətin olacağını hiss etdim. Bir tərəfdə bunlar məni təqib edir, bu biri yanda da bütün Anadolu insanı, bütün ölkə haqqımda böyük sevgi və güvən göstərərək: “Səni buraxmarıq” dedilər.

Doğrudan da vətəni və milləti qurtara bilmək üçün tək çarə xidmətdən ayrılıb sərbəst şəkildə millətin başına keçmək və xalqı tək vücud halına gətirmək idi. Bundan doğacaq qüdrəti və ölkənin olan-qalan gücündən istifadə etməkdən başqa yol yox idi. Mən də elə etdim. Şükür Allaha, artıq buna nail oluram. Çox yaxın zamanda bunu bütün dünya görəcəkdir. Bu sürətlə hərəkət edincə ingilislər həmən yalvarmağa başladılar və məni qazanmağa çalışdılar. Dərhal da bütün günahı bizim hökumətin üstünə yıxdılar. Doğrudan da hökumət də mənə mane olmaq istədi. Fəqət, buna gücü yetmədi və yetməz də.

1. Bu qayda ilə bir müddət Anadoluda çalışmaqla hər şey həll olunacaqdır. Yaxında Millət Məclisini toplanacaq və yeni bir hökumət iqtidara gələcəkdir. Ehtimal ki, mən də o zaman gələcəm İstanbula. Səhhətim qaydasındadır, məndən qətiyyən narahat olmayın.

2. Salih bəy Fuat bəydən alacağını aldımı? Bunu bilgi almaq baxımından soruşuram, yoxsa nə olursa olsun, əlhəmdülillah, heç önəmi yoxdur. Siz rahat olun və bir sıxıntınız olarsa dərhal mənə bildirin.

3. Bu məktubu gətirən “….” Sizə mənim haqqımda istədiyiniz qədər məlumat verəcəkdir. Elə onunla da mənim bəzi paltarlarımı göndərin.

4. Bacımın səhhəti necədir? Evimizə hər hansı bir tərəfdən hücum-filan oldumu? Hələ oradasınızmı? Uşaqlar necədirlər, böyüyürlərmi?

5. Salih (Fansa) bəylə madamı inşallah sağ-salamatdırlar. Mən onları həmişə yadıma salıram. Madamın mənim haqqımda bir röyası vardı, deyəsən o gerçək olacaq. İnşallah, yaxında sevinc içərisində görüşəcəyik.

6. Mən, bir-iki günə bir konfrans üçün Sivasa gedib, yenidən Ərzuruma qayıdacağam. Təkrar edirəm: hər eşitdiyinizə inanmayın. Bilirsiniz ki, mən nə etdiyimi bilirəm, nəticəni görməsəydim, başlamazdım.

Sayqı ilə əllərinizdən,  bacımın gözlərindən öpürəm.

M. Kamal

1 Avqust 1920"

 Təqdim etdi: Rəşad Sahil

GÜNÜN XƏBƏRLƏRİ
Saçlarınız vaxtından əvvəl ağarırsa... 06:30
Ürək problemi olanlara - Xəbərdarlıq 05:35
Uşaqlara iştah artıran dərmanlar verməyin - Valideynlərə xəbərdarlıq 04:30
Beynimizi məhv edən - 10 zərərli vərdiş 03:35
Saqqızın orqanizmə təsiri haqqında - BİLMƏDİKLƏRİMİZ 02:45
İran inqilab edir: - Robot ofisiantlar yaradılır 01:54
Rusiyanın parçalanması başladı: - Qafqaz alışır... 01:40
Corc Buş: - Tramp zəiflik göstərdi 01:26
"Donetski azad edə bilərdim, ancaq əmr vermədilər" 00:58
Ən kasıb ölkədə 2 milyonluq ad günü 00:44
Bu gün Azərbaycanda Od çərşənbəsidir 00:26
Sumqayıt hadisələrindən 29 il ötür 00:05
27.02.2017
Sürücülərin nəzərinə - Bu işığı ciddiyə alın 23:45
Boqdanovdan müxalifətə: - Cəfəngiyyatdır 23:30
Azərbaycanda sığınacaq axtaran şəxslər hansı ölkələrin vətəndaşlarıdır? 23:10
Petrosyanın komandası Qarabağda güzəştə çağırdı 22:55
Akif Çovdarovun məhkəməsində - “gözlənilməz hadisələr günü” 22:45
Hökumətdən vacib qərar: - Bu ailələrə 4 otaqlı mənzil veriləcək + VİDEO 22:32
Ermənilər Kəlbəcər və Laçınla bağlı planlarını - AÇIQLADI 22:04
Ehsan Zahidov həbslərə aydınlıq gətirdi 21:45
Sabah bu ərazilərdə qaz olmayacaq 21:30
"Nissan" sürənlər oxusun - 33 mindən çox avtomobil geri çağırıldı 21:15
Pentaqon 21-ci əsrin "gözəgörünməz"ini göstərdi 20:40
Xocalı faciəsi ilə bağlı yaradılmış haştaq “Twitter”də 5-ci olub - FOTO 20:25
Ağ Evdə şam yeməyi - Prezidentin qızı 5 minlik libası ilə + FOTOLAR 20:10
Xalq artisti 37 il əvvəlki əsgərlik fotolarını yaymağa məcbur oldu - FOTOLAR 19:48
Əsgərin həlak olması barədə məlumat yalandır - Müdafiə Nazirliyi + VİDEO 19:40
Bu, ermənilər üçün bir imkandır - İsrailli ekspert 19:35
Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin hərbi həll yolu mövcud deyil - Donald Tusk 19:20
ATƏT PA-da Lapşinlə bağlı erməni deputatın cavabı verildi 19:08
Sabahdan bu yollar avtomobillər üçün bağlanacaq 19:04
ADU-da təhsil alan əcnəbi çempion tələbə - FOTOLAR 18:51
Alman partiyasından Xocalı soyqırımı ilə bağlı - Bəyanat 18:42
İşıqpulu borcuna görə 117 saylı bağçada uşaqlar soyuqdan donur 18:20
Rusiyalı ekspert - Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həll yollarını irəli sürdü 18:05
Rektor Əfqan Abdullayevdən gözlənilməz təyinatlar - SİYAHI 17:59
Nərgiz Paşayeva Müşfiqin heykəlinin sökülməsini kəskin pislədi: - “Bu, vandalizmdir, barbarlıqdır” 17:57
Prezident İlham Əliyevin Qətərə rəsmi səfəri başa çatıb 17:43
Dolların sabaha olan məzənnəsi 17:29
Şəhid olmuş hərbi qulluqçularımızın nəşləri döyüş meydanından çıxarılıb 17:14
Ermənistan dəmir yolunu açmaq üçün Gürcüstanla gizli sövdələşmə əldə edib? 16:55
Hərbçilərimizin meyitləri olan ərazi Silahlı Qüvvələrimizin nəzarəti altındadır 16:35
"Oskar"da İLK: Quran ayəsi oxundu, məşhurlar alqışladılar 16:28
Neftin bahalaşması milli valyutaları gücləndirəcək - TƏHLİL 16:10
Rusiya Ermənistana yeni qırıcılar göndərir 16:00
Əlində Quranla dəfn edilmiş əsgər tapıldı 15:40
Ərdoğan Rusiyaya səfər edəcək 15:35
İrandan QARABAĞ ÇAĞIRIŞI 15:22
Yaxın Şərq ölkələrinin XİN rəhbərləri Bakıda terrorizmlə mübarizə yollarını müzakirə edəcək 15:00
Yol hərəkəti qaydaları pozuntusuna görə bir ildə 85,4 milyon manatlıq cərimə tətbiq edilib 14:59
Gereral Vasyak: - "Ermənistan hərbçilərinə xüsusi tapşırıq verilib" 14:55
Akif Çovdarov: - "Bunlar goreşən, leş yeyən quşlar kimidir" 14:50
Ermənistan Ağdərə istiqamətində - HÜCUMA KEÇMƏK İSTƏYİB 14:45
Ermənilərin Parisdə Xocalı anım konsertini pozmaq cəhdləri uğursuzluqla nəticələnib - FOTOLAR 14:37
İran ən yeni qanadlı raketini sınaqdan keçirdi 14:25
SIPRI: - Azərbaycan İsrailə “Dəmir günbəz” kompleksi sifariş verib 14:23
Azərbaycan prezidentinin Qətər əmiri ilə görüşü olub - FOTOLAR 14:19
Siyavuş Novruzov: - Ermənistan ölkə daxilindəki gərginliyi cəbhə xəttinə yönəltməyə çalışır 14:05
Qəbul imtahanı ikinci dəfə də ödənişsiz ola bilər, əgər... - DİM-dən AÇIQLAMA 13:53
14 gün iş olmayacaq 13:50
“Azəravtoyol” Mikayıl Müşfiqin büstünün fotolarını yayıb - FOTOLAR 13:48
Azərbaycanda Sarkisyan haqqında yeni CİZGİ FİLMİ çəkildi - VİDEO 13:38
Küveyt mətbuatında Xocalı soyqırımı ilə bağlı həqiqətlər işıqlandırılıb 13:25
Ordumuz erməni postunu məhv etdi - VİDEO 13:20
"Azəravtoyol": Mikayıl Müşfiqin abidəsi dağıdılmayıb 13:13
Nyu Yorkda Xocalı soyqırımının qurbanları anılıb - FOTOLAR 13:00
Lerikdə qar uçqunu zamanı sağ qalan körpədən - XƏBƏR VAR 12:50
İran prezidenti Pakistana gedir 12:45
Sabah Bakıda 12°, - bölgələrdə 18° isti olacaq 12:40
Bakıda Mikayıl Müşfiqin abidəsini dağıtdılar - Mədəniyyət və Turizm Nazirliyindən Xəbərsiz 12:28
Qadını şantaj edən şəxs yaxalandı 12:17
Alman azarkeşlər Azərbaycanla oyun üçün 800 bilet sifariş edib 12:15
Bank kartı olanlar “BakıKart” nəqliyyat kartlarını onlayn formada yükləyə biləcək 12:10
Məcburi köçkünlərə veriləcək yaşayış sahəsinin həcmi açıqlandı - Ailə tərkibinə uyğun olacaq 11:51
Ermənistan döyüş meydanından meyitlərin çıxarılması barədə beynəlxalq vasitəçilərin iştirakı ilə əldə olunmuş şərtləri pozub 11:48
144 dövlət əmlakı özəlləşdirilməyə çıxarılıb 11:47
Azərbaycanda yaranmış internet problemi ilə bağlı - RƏSMİ AÇIQLAMA 11:37
Müşavir Ərdoğanın Putinlə müzakirə edəcəyi məsələləri açıqladı 11:33
Lapşin anası ilə təcridxanada növbəti dəfə görüşdü 11:28
Səlim Müslümov: - Azərbaycan işsizlik və yoxsulluğun qarşısının alınmasında əhəmiyyətli nəticəyə nail olub 11:19
Bir türk generalı Rusiya ordusuna necə rəhbər gətirildi? - Müdafiə naziri Sergey Şoyqunun həyat yolu 11:09
Məcburi köçkünlərin nəzərinə: - Vahid aylıq müavinət və kommunal ödənişlər martda 2 aylıq veriləcək 11:00
Kremli qəzəbləndirən azərbaycanlı nazirin həyat hekayəti - O, həm də Sovet Azərbaycanının yeddinci Baş naziri idi 10:45
Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi şəhidlərin adlarını açıqlayıb 10:44
Ermənistan silahlı qüvvələrinin təxribatları davam edir: - Düşmən itki verib 10:39
Cəbhədə gərginlik davam edir: - Düşmən atəşkəsi 129 dəfə pozub 10:17
10-11-ci siniflər ləğv olunur? - Rəsmi 10:14
Tramp namizədliyini irəli sürdü - Amma o, nazir postundan imtina etdi 10:03
Mərkəzi Bankın valyuta məzənnələri 09:55
Neft bahalaşıb 09:45
Binali Yıldırım: - “Xocalı qətliamı türk millətinin ortaq dərdidir” 09:30
Vaşinqtonda erməni təxribatının qarşısı alınıb - FOTOLAR 08:11
Rusiyada 5,0 bal gücündə zəlzələ baş verib 07:55
Təmiz bal xarlayır? - İZAHI 06:45
Qorxulu yuxular nəyin əlamətidir? 05:30
Uşaqları virusdan qoruma yolları - Valideynlər üçün 04:35
Kompüter oyunlarının beyinə inanılmaz - faydası 03:25
Uşaqların zehni inkişafı üçün faydalı ədviyyat 02:20
İrandan Qarabağdakı gərginliklə bağlı - Açıqlama 01:45
ABŞ-da təyyarə qəzaya uğrayıb, - ölənlər var 01:30
"Nokia"nın əfsanə modeli geri döndü... - FOTOLAR 01:07
Rəqib qapıçının həyatını qurtardı - VİDEO 00:53
İngiltərə Liqa Kubokunun qalibi məlum olub 00:49
Türk komandoslar: - "Xocalının qisasını alarıq" + VİDEO 00:27
"İstər ictimai xadim, istərsə də dövlət məmuru üçün..." - Birinci vitse-prezident hədəflərini açıqladı + VİDEO 00:10