success closed Loading...

''Deyəsən o yuxu gerçək olacaq'' - Atatürk anasına yazdığı məktubda nədən narahat idi?

Şahların, sultanların, sərkərdələrin, bir sözlə, tarixi şəxsiyyətlərin və tanınmış şəxslərin ailə üzvlərinə, ölkə rəhbərlərinə və müxtəlif insanlara ünvanladığı məktublar arxivlərdə qorunub saxlanılır. Həmin yazışmalar zaman-zaman açılaraq ictimaiyyətə təqdim olunur. Belə yazışmalardan biri də Türkiyə Cümhuriyyətinin qurucusu Mustafa Kamal Atatürkə məxsusdur... Enter.News-un növbəti materialı Atatürkün anası Zübeydə xanıma yazdığı məktubdur.

"Əziz Anam!

İstanbuldan ayrılandan bəri sizlərə ancaq bir neçə teleqramdan savayı bir şey yaza bilməmişəm. Bu səbəbdən mənim üçün narahat olduğunuzu təxmin edirəm. Yəqin ki, istər haqqımda söylənilən, istərsə də qəzetlərdən oxuduğunuz,  həqiqəti əks etdirməyən yazılar sizlərin rahatlığınızı əlinizdən almışdır. Ancaq indi yazacaqlarımdan sonra narahatçılığınıza son qoyulacağına əminəm.

Bilirsiniz ki, İstanbulda olduğum zamanda xarici qüvvələr dövlətimizi və xalqımızı sıxışdıraraq, millətə xidmət edə bilən nə qədər adamımız varsa, hamısını həbs etmiş və bir qismini də Maltaya sürgün edərək, əl-qol açmağa imkan belə vermirlər. Necə oldusa mənə ilişmədilər. Fəqət, 3-cü ordu müfəttişi olaraq Samsuna ayaq basar-basmaz ingilislər məndən şübhələndilər və hökumətdən gəlişimin səbəbini soruşdular. Nəhayətdə İstanbula geri çağrılmamı istədilər və ciddi-cəhdlə buna israr etdilər. Hökumət də məni aldadaraq İstanbula çağırıb ingilislərə təslim olmama nail olmaq istədi. Mən də bunun dərhal fərqinə vardım və düşündüm ki, öz ayağımla gedib təslim olmağım doğru deyil. Vəziyyət belə olduqda durumu padişahımıza yazaraq gəlməyəcəyimi bildirdim. Zati-aliləri öncə getməməyimi uyğun gördü. Fəqət ingilislərin basqısı artınca, o da İstanbula dönməmi əmr etdi.

Artıq rəsmi görəvimdə qalmağa imkan olmadığını və xidmətdə olduğum müddətcə ingilislərin və hökumətin haqqımdakı israrına qarşı durmağın bir az çətin olacağını hiss etdim. Bir tərəfdə bunlar məni təqib edir, bu biri yanda da bütün Anadolu insanı, bütün ölkə haqqımda böyük sevgi və güvən göstərərək: “Səni buraxmarıq” dedilər.

Doğrudan da vətəni və milləti qurtara bilmək üçün tək çarə xidmətdən ayrılıb sərbəst şəkildə millətin başına keçmək və xalqı tək vücud halına gətirmək idi. Bundan doğacaq qüdrəti və ölkənin olan-qalan gücündən istifadə etməkdən başqa yol yox idi. Mən də elə etdim. Şükür Allaha, artıq buna nail oluram. Çox yaxın zamanda bunu bütün dünya görəcəkdir. Bu sürətlə hərəkət edincə ingilislər həmən yalvarmağa başladılar və məni qazanmağa çalışdılar. Dərhal da bütün günahı bizim hökumətin üstünə yıxdılar. Doğrudan da hökumət də mənə mane olmaq istədi. Fəqət, buna gücü yetmədi və yetməz də.

1. Bu qayda ilə bir müddət Anadoluda çalışmaqla hər şey həll olunacaqdır. Yaxında Millət Məclisini toplanacaq və yeni bir hökumət iqtidara gələcəkdir. Ehtimal ki, mən də o zaman gələcəm İstanbula. Səhhətim qaydasındadır, məndən qətiyyən narahat olmayın.

2. Salih bəy Fuat bəydən alacağını aldımı? Bunu bilgi almaq baxımından soruşuram, yoxsa nə olursa olsun, əlhəmdülillah, heç önəmi yoxdur. Siz rahat olun və bir sıxıntınız olarsa dərhal mənə bildirin.

3. Bu məktubu gətirən “….” Sizə mənim haqqımda istədiyiniz qədər məlumat verəcəkdir. Elə onunla da mənim bəzi paltarlarımı göndərin.

4. Bacımın səhhəti necədir? Evimizə hər hansı bir tərəfdən hücum-filan oldumu? Hələ oradasınızmı? Uşaqlar necədirlər, böyüyürlərmi?

5. Salih (Fansa) bəylə madamı inşallah sağ-salamatdırlar. Mən onları həmişə yadıma salıram. Madamın mənim haqqımda bir röyası vardı, deyəsən o gerçək olacaq. İnşallah, yaxında sevinc içərisində görüşəcəyik.

6. Mən, bir-iki günə bir konfrans üçün Sivasa gedib, yenidən Ərzuruma qayıdacağam. Təkrar edirəm: hər eşitdiyinizə inanmayın. Bilirsiniz ki, mən nə etdiyimi bilirəm, nəticəni görməsəydim, başlamazdım.

Sayqı ilə əllərinizdən,  bacımın gözlərindən öpürəm.

M. Kamal

1 Avqust 1920"

 Təqdim etdi: Rəşad Sahil


XƏBƏR LENTİ
Prezident İlham Əliyev: "Azərbaycanda vəziyyət sabitdir, daxili risklər və potensial təhlükələr yoxdur" + FOTOLAR + YENİLƏNİB 23:03
Naxçıvanda hərbi parad keçirildi + FOTOLAR + YENİLƏNİB 22:39
Fransız hakim “Qarabağ”ın 2 xalını oğurladı + FOTOLAR + VİDEO 22:15
"Qarabağ" futbol tariximizdə növbəti ilkə imza atdı + FOTOLAR + YENİLƏNİB 21:56
Azərbaycan Prezidenti: "Əlimizdən gələni etməliyik ki..." 21:43
30 yaşlı azərbaycanlı qaçqın afrikalıları bıçaqladı 21:28
Bakıda dəhşətli qəza: övladını qarşılamağa gedən ana... 21:00
Rəqqada nə qədər sivil öldürülüb? - Dəhşətli statistika 20:45
Qurbanqulu Berdiməhəmmədov Azərbaycan prezidentinə məktub göndərdi 20:30
Azərbaycanda “Ferrari” istehsal olundu, həm də “su qiymətinə” + FOTOLAR + VİDEO 20:15
Nazir Pərviz Şahbazov Türkiyə səfiri ilə görüşüb 20:00
İlham Əliyevdən “Polis haqqında” qanunda dəyişikliklə bağlı SƏRƏNCAM 19:52
Avtomobillərin dövlət qeydiyyat nişanlarının standartı ilə bağlı MƏCBURİ TƏLƏB - RƏSMİ + FOTOLAR 19:38
Prezident İlham Əliyev Şaitdin Əliyevlə bağlı SƏRƏNCAM imzaladı 19:05
Prezident İlham Əliyevdən Nizami Nadirov barəsində SƏRƏNCAM 18:45
“Whatsapp”dan arzulanan yenilik gəlir 18:26
Bu il körpələrə ən çox bu adlar qoyulub 18:06
Ərdoğan: Sənin nə işin var Kərkükdə? 17:49
“Qarabağ”dan azarkeşlərə ŞAD XƏBƏR 17:33
DTX Bakıda əməliyyat keçirdi - qanunazidd dini ayinlərin icraçıları saxlanıldı 17:17
Putin özünü həm seçkilərə, həm də prezidentlikdən sonrakı dövrə hazırlayır - Qərb mediası 17:00
Polad Alemdar kimdir? - DOSYE + FOTOLAR 16:46
Azərbaycanda bu il 17 ana ölümü baş verib 16:39
“İnterpol”un saxladığı şəxslər Bakıya gətirildi 16:24
Türkiyə superliqasının yayımı ilə bağlı “CBC Sport” telekanalının rəsmi açıqlaması 15:32
ABŞ-la viza böhranı: Türkiyə şərtləri qəbul edir? 15:10
Əməkdar artist Ayşad Məmmədov işdən çıxarıldı 14:39
Məmmədyarov Sarkisyanı ifşa etdi: “Razılaşmanı pozub” 14:10
“Razılaşdırılmamış yürüşün keçirilməsinə imkan verilməyəcək” - Müsavata XƏBƏRDARLIQ 14:00
Nazirlik məlumat yaydı - 62 milyon manatdan çox vəsait… 13:45
Nazarbayevin nəvəsi vəzifədən getdi 13:05
Dəniz Baykalın səhhəti ilə bağlı - Son xəbər 12:53
İraq ordusu zəfər elan etdi: Bütün ərazilər qaytarıldı 12:35
“ABŞ-ın gizli planını Rusiya və Türkiyə dağıdır” - Politoloq rəyi 12:26
Yol polisi sürücülərə müraciət etdi: Bu gün… 12:05
Baş nazirdən yeni - QƏRAR 11:47
Prezident Polşanın xarici işlər nazirini qəbul edib 11:26
İlham Əliyev baş katibi qəbul etdi + FOTO 11:16
Rusiyada əlillər evində yanğın, 12 yaralı var 11:00
Sürücülərin nəzərinə 10:45
Leyla Əliyeva Zülfiyyənin ad günündə + FOTOLAR 10:25
Çempionlar Liqasında III tur: “Beşiktaş” rəqib tanımır - NƏTİCƏLƏR 10:00
Prezident yol hərəkəti ilə bağlı sərəncam imzalayıb 09:30
Ermənistanda səs-küylü qətl: diaspor nümayəndəsi kabinetində güllələndi 01:46
ABŞ-ın ən varlı adamı seçildi 01:09
"Mercedes" 1 milyondan çox avtomobili geri çağırır - SƏBƏB 00:44
Polşa prezidenti Türkiyənin Aİ-yə üzvlüyünə münasibət bildirdi 00:20
Azərbaycanda dövlət müstəqilliyinin bərpasının 26-cı ildönümü qeyd olunur 00:02
18.10.2017
Türkiyədə partlayış törədildi, yaralananların sayı 18 nəfərə çatdı + FOTOLAR + YENİLƏNİB 23:47
Qadın maşın nömrəsinə görə ərindən ayrılır + VİDEO 23:32
"iPhone 8" gözlənilən satış rekordunu qıra bilmədi - SƏBƏBLƏR 23:11
Leyla Əliyeva film təqdimatında + FOTOLAR 22:51
Ana doğuş zamanı öldü 22:34
Əfqanıstanda silsilə terror hücumları törədilib - 74 ölü, 125 yaralı 22:15
Gənc qız Bakı metrosunda intihara cəhd etdi + FOTOLAR 21:52
İnterpol daha bir azərbaycanlı barədə axtarış elan etdi 21:30
ATƏT sədrliyi Azərbaycan və Ermənistan prezidentlərinin görüşü ilə bağlı bəyanat yaydı 21:15
Bakının iki rayonu susuz qaldı 21:00
Azərbaycanlı "nüfuzlu ailənin" qızı Türkiyədə həbs olundu 20:45
Polis zabitini güllələyənlər 4 aylıq həbs edildi 20:30
İranlı tələbəni öldürən beş nəfər həbs olundu 20:15
Prezident İlham Əliyevdən "Azərkosmos" haqqında SƏRƏNCAM 19:45
Bakıda tanınmış həkimin evindən külli miqdarda oğurluq edən şəxslər həbs edildi 19:30
Azərbaycanda liberal hava nəqliyyatı yaradılır 19:15
Prezident İlham Əliyevdən SƏRƏNCAM 19:00
Aybəniz Haşımovanın ailəsində ağır itki 18:45
Piyadanı vuran AA seriyalı maşın Arif Qaraşovun oğlunundur + YENİLƏNİB 18:30
Dolların sabaha olan məzənnəsi 18:15
İspaniya Konstitusiya Məhkəməsi Kataloniya ilə bağlı qərar verdi 18:00
Nazir Milli Şuranın mitinqinə gedən aktyorlardan danışdı 17:50
Türkiyədə kömür mədənində UÇQUN: 6 ölü 17:40
Raqqa İŞİD-dən tam azad edildi - RƏSMİ 17:30
Azərbaycanda əlillərlə bağlı ŞOK DƏYİŞİKLİK - Bəzi şəxslərin müavinəti kəsiləcək 17:19
Dünya liderləri İlham Əliyevi təbrik edir 16:54
Sabiq icra başçısının oğlu vəfat etdi + FOTO 16:32
İlham Əliyev yeni səfiri qəbul etdi + FOTOLAR 16:00
Leyla Əliyevadan müraciət: Könül Xasıyeva və Ramiz Əzizbəyli ağır vəziyyətdə + VİDEO 15:10
"Atletiko"nu Bakıda kimlər qarşıladı? + FOTOLAR 14:55
Poroşenko deputat toxunulmazlığını ləğv edir 14:46
İraq Kərkükdəki bütün neft yataqlarını azad edib 14:30
Ramil Usubov bu jurnalistlərə vəzifə verdi - ADLAR 14:10
Bakıda intihar edən kurs müəllimi həm də universitetdə dərs deyirmiş + YENİLƏNİB 14:00
AMEA-da yeni TƏYİNATLAR 13:50
Bakı Nəqliyyat Agentliyi: “Qarabağ” - “Atletiko” oyunu ilə əlaqədar 32 marşrutun intervalı maksimum azaldılacaq 13:30
Keçmiş baş prokuror: “Müşfiqin cinayət işində gördüm ki, Səməd Vurğun…” 13:00
Zakir Həsənov Tbilisidə Türkiyənin Baş Qərargah rəisi ilə görüşdü + FOTO 12:45
Qanunsuz kredit almağa görə yeni cəzalar kəsiləcək 12:30
İraqda 2 türk əsgəri şəhid oldu 12:25
6 tələbənin öldüyü qəzada yaralananlara kompensasiya verildi 12:15
İndiyə qədər "Maşın" şouda qalib gələnlər - SİYAHI + FOTOLAR 11:40
Hüseyn Cavidin qızının Azərbaycan ədəbi ictimaiyyətinə müraciəti - Sanki bir çoxları atama dəb mövzu kimi yanaşmağa başlayıb 11:19
Azərbaycanlı rejissorun xanımı öldü 10:55
ABŞ nümayəndə heyəti Türkiyəyə gəldi - Viza böhranı 10:45
BDU-nun tələbəsi sevgilisinə evlilik təklifi etdi - Bufetdə + VİDEO 10:33
Vasif Talıbov təhsil problemlərindən danışdı 10:25
Həkimlərin xətti çox PİSDİR: - Həkim deputat səbəbləri AÇIQLADI 10:14
Azərbaycanda almanlardan bəhs edən bədii filmin çəkilişləri yekunlaşdı + VİDEO 09:55
Azərbaycanlı qız “O Səs Türkiyə”də münsifləri ağlatdı + VİDEO 09:45
Cəbhədə erməni silahları susmaq bilmir - TƏXRİBAT 09:32
Qarabağda itkin düşən azərbaycanlıların sayı dəqiqləşdirildi - Hərbçilər və mülki şəxslər - RƏSMİ 09:15
Bu gün Çempionlar Liqasında 3-cü tur başlayır - TƏQVİM 09:01
Bakıda növbəti dəfə polis əməkdaşını yaraladılar 00:50
Madridin “Atletiko” klubu Bakıya gəlib 00:19
Tramp: “Rusiya ilə əlaqə təhqiqatını bitirməyin vaxtıdır” 00:05