success closed Loading...

"Deyəsən o yuxu gerçək olacaq" Atatürk anasına yazdığı məktubda nədən narahat idi?


Şahların, sultanların, sərkərdələrin, bir sözlə, tarixi şəxsiyyətlərin və tanınmış şəxslərin ailə üzvlərinə, ölkə rəhbərlərinə və müxtəlif insanlara ünvanladığı məktublar arxivlərdə qorunub saxlanılır. Həmin yazışmalar zaman-zaman açılaraq ictimaiyyətə təqdim olunur. Belə yazışmalardan biri də Türkiyə Cümhuriyyətinin qurucusu Mustafa Kamal Atatürkə məxsusdur... Enter.News-un növbəti materialı Atatürkün anası Zübeydə xanıma yazdığı məktubdur.

"Əziz Anam!

İstanbuldan ayrılandan bəri sizlərə ancaq bir neçə teleqramdan savayı bir şey yaza bilməmişəm. Bu səbəbdən mənim üçün narahat olduğunuzu təxmin edirəm. Yəqin ki, istər haqqımda söylənilən, istərsə də qəzetlərdən oxuduğunuz,  həqiqəti əks etdirməyən yazılar sizlərin rahatlığınızı əlinizdən almışdır. Ancaq indi yazacaqlarımdan sonra narahatçılığınıza son qoyulacağına əminəm.

Bilirsiniz ki, İstanbulda olduğum zamanda xarici qüvvələr dövlətimizi və xalqımızı sıxışdıraraq, millətə xidmət edə bilən nə qədər adamımız varsa, hamısını həbs etmiş və bir qismini də Maltaya sürgün edərək, əl-qol açmağa imkan belə vermirlər. Necə oldusa mənə ilişmədilər. Fəqət, 3-cü ordu müfəttişi olaraq Samsuna ayaq basar-basmaz ingilislər məndən şübhələndilər və hökumətdən gəlişimin səbəbini soruşdular. Nəhayətdə İstanbula geri çağrılmamı istədilər və ciddi-cəhdlə buna israr etdilər. Hökumət də məni aldadaraq İstanbula çağırıb ingilislərə təslim olmama nail olmaq istədi. Mən də bunun dərhal fərqinə vardım və düşündüm ki, öz ayağımla gedib təslim olmağım doğru deyil. Vəziyyət belə olduqda durumu padişahımıza yazaraq gəlməyəcəyimi bildirdim. Zati-aliləri öncə getməməyimi uyğun gördü. Fəqət ingilislərin basqısı artınca, o da İstanbula dönməmi əmr etdi.

Artıq rəsmi görəvimdə qalmağa imkan olmadığını və xidmətdə olduğum müddətcə ingilislərin və hökumətin haqqımdakı israrına qarşı durmağın bir az çətin olacağını hiss etdim. Bir tərəfdə bunlar məni təqib edir, bu biri yanda da bütün Anadolu insanı, bütün ölkə haqqımda böyük sevgi və güvən göstərərək: “Səni buraxmarıq” dedilər.

Doğrudan da vətəni və milləti qurtara bilmək üçün tək çarə xidmətdən ayrılıb sərbəst şəkildə millətin başına keçmək və xalqı tək vücud halına gətirmək idi. Bundan doğacaq qüdrəti və ölkənin olan-qalan gücündən istifadə etməkdən başqa yol yox idi. Mən də elə etdim. Şükür Allaha, artıq buna nail oluram. Çox yaxın zamanda bunu bütün dünya görəcəkdir. Bu sürətlə hərəkət edincə ingilislər həmən yalvarmağa başladılar və məni qazanmağa çalışdılar. Dərhal da bütün günahı bizim hökumətin üstünə yıxdılar. Doğrudan da hökumət də mənə mane olmaq istədi. Fəqət, buna gücü yetmədi və yetməz də.

1. Bu qayda ilə bir müddət Anadoluda çalışmaqla hər şey həll olunacaqdır. Yaxında Millət Məclisini toplanacaq və yeni bir hökumət iqtidara gələcəkdir. Ehtimal ki, mən də o zaman gələcəm İstanbula. Səhhətim qaydasındadır, məndən qətiyyən narahat olmayın.

2. Salih bəy Fuat bəydən alacağını aldımı? Bunu bilgi almaq baxımından soruşuram, yoxsa nə olursa olsun, əlhəmdülillah, heç önəmi yoxdur. Siz rahat olun və bir sıxıntınız olarsa dərhal mənə bildirin.

3. Bu məktubu gətirən “….” Sizə mənim haqqımda istədiyiniz qədər məlumat verəcəkdir. Elə onunla da mənim bəzi paltarlarımı göndərin.

4. Bacımın səhhəti necədir? Evimizə hər hansı bir tərəfdən hücum-filan oldumu? Hələ oradasınızmı? Uşaqlar necədirlər, böyüyürlərmi?

5. Salih (Fansa) bəylə madamı inşallah sağ-salamatdırlar. Mən onları həmişə yadıma salıram. Madamın mənim haqqımda bir röyası vardı, deyəsən o gerçək olacaq. İnşallah, yaxında sevinc içərisində görüşəcəyik.

6. Mən, bir-iki günə bir konfrans üçün Sivasa gedib, yenidən Ərzuruma qayıdacağam. Təkrar edirəm: hər eşitdiyinizə inanmayın. Bilirsiniz ki, mən nə etdiyimi bilirəm, nəticəni görməsəydim, başlamazdım.

Sayqı ilə əllərinizdən,  bacımın gözlərindən öpürəm.

M. Kamal

1 Avqust 1920"

 Təqdim etdi: Rəşad Sahil

GÜNÜN XƏBƏRLƏRİ
Ərdoğan: ABŞ və terror təşkilatının bayraqlarının birgə dalğalanması bizi təəssüfləndirir 12:57
Sabahın hava PROQNOZU 12:18
YARADANLIQ - Fəxrəddin Salim 12:07
“Bakı Marafonu-2017”nin kişi və qadınlar üzrə qalibləri müəyyənləşib 11:58
Prezidentin ailəsi,generallar,nazirlər... "Bakı Marafonu 2017"də 11:42
Zabratda DƏHŞƏTLİ hadisə - Vertolyot meydançasının rəisi dostunu öldürdü 11:21
DTX rəisi Mədət Quliyev "Bakı Marafonu 2017"dən DANIŞDI 11:12
Sovet Azərbaycanının sonuncu, 13-cü Baş naziri - Ayaz Niyaz oğlu Mütəllibov + DOSYE 10:53
Donald Tramp 96 illik ənənəni pozdu - "Jurnalistləri tələyə saldım" 10:47
Gəncədə ölümlə nəticələnən - FACİƏ 10:22
"Bakı Marafonu 2017" başlayır 10:14
Türkiyədə partlayış törətməyə hazırlaşan İŞİD üzvləri saxlanılıb 10:02
Bu gün keçiriləcək imtahanların - Ən yaşlı və ən gənc abituriyentləri məlum olub 09:31
Bütün boks dünyasının gözlədiyi Entoni Coşua və Vladimir Kliçko görüşündə nokaut qeydə alınıb + VİDEO 09:07
Bu gün Azərbaycanda ali məktəblərə ilk qəbul imtahanı keçirilir 08:33
Kürək və onurğaətrafı nahiyələr nədən ağrıyır? 08:00
Ürəyi qorumaq istəyənlər oxusun. Yalnız 3 ŞƏRT! 06:29
Padşahlar otunun çoxsaylı faydaları 05:33
Təzə gicitkən - SAĞLAMLIQ MƏNBƏYİ 04:18
Baş ağrısı zamanı gicgahlara çəkin... TƏBİİ ÇARƏ 03:46
Mosulda terror aktı nəticəsində 14 polis əməkdaşı həlak olub 02:44
Alimlərdən MƏSLƏHƏT: “Narahat qalmaq sağlamlığa xeyirdir” 02:31
Hər kəs bu qurğudan danışır: Suyun axması ilə hərəkətə gəlir, heç bir enerji xərci yoxdur + VİDEO 02:12
ADNA terroru: 12 nəfərin qətlinin anım günü 01:56
Uzun yola çıxan sürücülər bu xəbərə MÜTLƏQ BAXIN! - VİDEO 01:34
NATO-nun baş katibi: Türkiyə NATO-nun vacib üzvüdür 01:17
ABŞ YPG-ni qorumaq üçün Türkiyə sərhədinə qüvvələr yerləşdirildi 01:09
Türkiyədə evlilik proqramları yasaqlandı 01:00
Azərbaycanlı ilk qadın pilotun ölümünün ürək dağlayan təfərrüatları – VİDEO 00:53
Kubada hərbi təyyarə qəzaya uğrayıb, 8 nəfər ölüb + YENİLƏNİB 00:49
Polad Bülbüloğluna Türkmənistanın Xalq artisti fəxri adı verilib 00:34
Şadlıq sarayları taktikanı dəyişir: Saraylar toy sahibinə icarəyə veriləcək + VİDEO 00:15
29.04.2017
Dünyanın ən varlı adamları - SİYAHI 23:59
Daha bir ölkə narkotik istifadəsini leqallaşdırır 23:49
ABŞ həbsxanalarında bərbad VƏZİYYƏT – qadınlara təcavüz edilir 23:40
Ana-bacı söyüşünə görə Materatsinin anasını ağladan müsəlman Zinəddin Zidan - "ŞƏRƏFİM KARYERAMDAN DAHA MÜQƏDDƏSDİR" + FOTOLAR 23:34
Türkiyədən Gülənlə bağlı addım: Diplomlar tanınmayacaq 23:24
Vikipediyanın qurucusu: Türk xalqının yanındayam 23:13
İŞİD silahlıları Pakistanda “Taliban” başçılarından birini öldürüblər 22:45
“Artıq arvadınızı dostunuza verin” deyən axund AÇIQLAMA verdi - VİDEO 22:30
Azərbaycanda bank hesablarının açılması qaydaları dəyişdiriləcək 22:19
Sosial mənzillərə qeydiyyat başlayır - VİDEO 21:55
Rusiya ABŞ-ın Polşada raket əleyhinə sistemlər yerləşdirmək planına münasibət bildirib 21:44
ABŞ-da təyyarə qəzası baş verib - ÖLƏNLƏR VAR 21:17
Cocuq Mərcanlıda top mərmiləri və raket tapılıb 20:52
Məmməd Səid Ordubadinin Cəfər Cabbarlı haqqında xatirəsi – Çox maraqlıdır 20:27
QHT-lərlə yaranmış qalmaqallı vəziyyətin aradan qaldırılması üçün banklara göstəriş verilib 20:02
ABŞ Suriya-Türkiyə sərhədini patrul etməyə başlayıb 19:39
Merkel: "Türkiyə vətəndaşlarına ikili vətəndaşlıq pasportu verəcəyik" 19:16
Bərdədə 3-cü dəfə yararsız at əti müsadirə edildi - FOTOLAR 18:50
Gömrükdə əl arabasının borularından qızıl tapıldı – FOTOLAR 18:33
Ucar sakini özünü elektrovozun altına atıb 18:06
Ekspert: Ermənilərin buraxdığı raketlərin heç biri hədəfə dəyməyib 17:45
Azərbaycanda müasir jurnalistikanı və mentalitet aşiqlərini darmadağın edən romanın TƏHLİLİ - Söyüşün biri bir qəpikdən (18+) 17:32
Azərbaycan vətəndaşı odlu silahdan açılan atəşlə qətlə yetirilib - Sankt-Peterburqda 17:19
Türkiyə ordusu İraq və Suriyada 89 terrorçunu məhv edib 16:54
Polkovnik Sarkisyanın müharibə bəyanatına cavab verdi 16:29
Azərbaycanda 82 yaşlı kişi və 69 yaşlı qadın nikaha girib 16:07
Bakı ermənisi Heydər Əliyevin məzarı önündə baş əydi - FOTOLAR 15:39
Qırğızıstanda matəm elan edilib 15:33
Məktəb sayı ən çox və ən az olan rayonların adı açıqlandı 15:11
Rusiya Yatsenyuku Çeçenistanda rusiyalı hərbçilərin güllələnməsində günahlandırır 15:00
Adi əsgər paltarı ilə almanları fransız zülmündən qurtaran SULTAN - Tarixi fakt və məktublar 14:50
Türkiyədə Vikipediya bloklandı - SƏBƏB 14:49
Türkiyədə məscid tikintisində çökmə olub, üç nəfər ölüb 14:40
FİFA prezidentinə şok - Haqqında araşdırmalara başlanıldı 14:24
Rövşən Lənkəranskinin məzarı başında tikinti gedir - FOTOLAR 14:12
“Ali məktəb tələbələri arasında informatika üzrə Ümumrespublika Olimpiadası”na start verilib - FOTOLAR 14:05
Bakıda 11 nəfər TUTULDU, xeyli sürücü və piyada CƏRİMƏLƏNDİ 13:56
"MTN işi": Elçin Quliyev və İlqar Əliyevin təhqirlərindən bezən MTN əməkdaşı özünü asıb 13:55
Natavan Mirvətova MTN generalı Elçin Quliyevin cinayət işi üzrə dindirilib 13:45
Prezident İlham Əliyev Qətərin sabiq baş nazirini qəbul edib - YENİLƏNİB 13:35
Sinoptiklər nə vəd edir? - SABAHA OLAN HAVA PROQNOZU 13:20
Bakıda polis kompleks tədbirlərə başlayıb 13:10
İcra başçısının sabiq müavini: "MTN-də İlqar Əliyev mənə oğlumun maşınından silah, narkotik çıxa biləcəyini dedi" 12:55
XİN başçılarının Moskva görüşünün NƏTİCƏSİ - Prezidentlər görüşəcək? 12:34
Elçin Quliyevlə Aydın Əliyev Bakı aeroportunu YOXLADI 12:23
Azərbaycan nefti bahalaşıb 12:20
Son 7 ildə Azərbaycanda məktəbi bitirən məzunların sayı 11% azalıb 12:10
Premyer liqa başa çatır 12:04
İxtisasartırma müəssisələrinin elmi-tədqiqat işləri aparmaq hüququ ləğv edilib 12:00
Neft bahalaşıb 11:50
Deputat sərt DANIŞDI - “Sən murdar əti öz doğma bacı-qardaşına satırsan axı!” 11:47
Qırğızıstanda torpaq sürüşməsində 7 ev dağılıb, 24 nəfər ölüb 11:40
İlham Əliyev Qətərin xarici işlər nazirini qəbul edib 11:28
Brüsseldə Aİ-Azərbaycan Parlament Əməkdaşlıq Komitəsinin iclası keçiriləcək 11:20
DTK işçilərini “imperiya tör-töküntüləri” adlandıran məşhur rəssam Mircavad Cavadovun həyat dramı 11:17
İlham İsmayıl: Zaxarovanın Bakıdakı dostları - O, jurnalisti yox, Azərbaycanı təhqir edib... 11:12
Cümhuriyyəti satan adam: Çingiz İldırımın xəyanəti və qəribə aqibəti 11:06
Ali məktəblərdə elmi-tədqiqat işlərinin maliyyələşdirilməsi qrantlar, ianələr hesabına həyata keçiriləcək 10:50
Qızılın qiyməti 2 dollardan çox artıb 10:40
Arvadının qətlini sifariş verən iş adamı və killer barədə qərar verildi 10:30
Tillerson Dövlət Departamentinin 2300 əməkdaşının işdən çıxarılmasını təklif edib 10:20
Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanı Kompleksi İqtisadiyyat Nazirliyinin tabeliyinə verilib 10:16
Erməni silahlı bölmələri Azərbaycan Ordusunun mövqelərini minaatanlardan atəşə tutub 10:05
"Ağ şəhər" yeraltı piyada keçidində tikinti işləri yekunlaşdı - FOTOLAR - VİDEO 09:50
Dünya gözəli seçilən iranlı aktrisalar 09:43
Ermənistanda ABŞ, İsrail və Rusiya vətəndaşlarına saxta diplomlar verən üç rektor həbs olunub 09:35
Əcnəbi tələbələr oxumaq üçün daha çox Azərbaycanın hansı ali məktəblərini seçir? 09:07
Dünya prezidentlərinin aylıq əmək haqqları açıqlandı 08:55
Meksikada marixuana leqallaşdırıldı 08:44
Filippində “Əbu Səyyaf” qruplaşmasının lideri məhv edilib 08:33
Yaponiya hökuməti: - Şimali Koreyanın buraxdığı raket 50 km qət edib 08:22
Tramp ikinci müddətə prezident seçiləcəyinə əmindir 08:11
İŞİD Bağdaddakı partlayışa görə məsuliyyəti öz üzərinə götürüb 08:01
Saçları yuyanda etdiyimiz 8 SƏHV 07:52
Kartofu araqla qarışdırıb qəbul etməyin MÖCÜZƏVİ FAYDASI 06:14
Gül kələmi - həm tərəvəz, həm dərman 05:31
Cəmi 5 günə arıqlayacaqsınız: QATIQ PƏHRİZİ 04:45
Mədə-bağırsaq xəstəliyi olanlara həkimdən MÖCÜZƏLİ RESEPT 03:22
Saç tökülməsi və kəpək əleyhinə RESEPT 02:56
Şimali Koreya ballistik raketi sınaqdan keçirib 02:05
Təyyarədə ölməmək üçün bu yerdə oturun 01:39
Ən yaxşı baş məşqçilər - SİYAHI 01:20
Bağdadın mərkəzində partlayış baş verib, ölən və yaralananlar var 01:13
Albaniyanın yeni prezidenti bəlli olub 00:55
"Eurovision"un tanıtım çarxı interneti bir-birinə vurdu - VİDEO 00:45
Bakıda yanaraq külə dönən 11 evdən qalanlar... - VİDEO 00:29
Bakı həbsxanasında dustaq özünü asaraq intihar edib 00:15