success closed Loading...

Qurumayan qan çanağı - türk yurdu Krım necə rusların oldu? - TARİX


İlham Tumas

Başıbəlalı Krımın tarixində bizim Azərbaycanın tarixinə bənzər məqamlar çoxdur. Bu yurd yeri də qədimdən üzübəri bir çox tayfaların, xalqların yürüşünə, qələbəsinə, məğlubiyyətinə şahidlik eləməli olub. Ancaq Krımı eradan əvvəlki qaranlıq minilliklərdən götürüb bugünkü günümüzə gətirib çıxaran tarix buranın həmişə bir türk yurdu olduğunu təsdiq edir.

Tavrlar türklərdimi?..

Bəli, bir neçə gün əvvəl parlamentində müstəqilliyini elan eləyən, bir neçə gün sonrasa referendumla Rusiyaya birləşəcəyi barədə bəyanat verən Krımdan söz düşəndə ağızlardan çıxan “bura türk yurdudur” fikrini qətiyyən populist fikir olaraq qəbul etməyin. Əvvəlcədən xatırladaq ki, yaşı bilinməyən mağaraları, qədim insan məskənlərinin qalıqları, tarixi abidələri, həmçinin yumşaq iqlimiylə Krım bəşər mədəniyyətinin qədim yaşayış məskənlərindən biridir. Bölgənin ilk sakinlərinin kimlər olduqları da bəllidir. Tarixdə tavrlar kimi qalmış bu xalq haqqında yazan Herodotun, Tasitin, Strabonun, Ammianın əsərlərindən məlum olur ki, onlar yalnız Krımda yaşayaraq bu coğrafi ərazidən kənara çıxmayıblar. Sonradan bu ərazilərə kimmerlərin, skiflərin güclü axını nəticəsində Krım bu xalqların idarəsi altına düşür. Bu yerdə “tavrların mənşəyi bəlli deyil” iddiasına qayıdaraq bir sıra müəlliflərin əslində, Krımın doğma sakinlərini kimmerlərin bir qolu kimi qəbul etdiklərini, həmçinin skiflər və kimmerlərə qarışaraq assimlyasiya olduqlarını nəzərə alsaq, o zaman tavrların türkdilli xalq olduğunu düşünmək daha məntiqlidir. Krımın onlarla tarixi abidələrindən biri olan qədim Üçbaş tavr yaşayış məntəqəsi də buna sübutdur.

Türk yurdu Qırım…

Eradan əvvəl VIII əsrdən başlayaraq bu yerlərdə hökmranlıq eləyən skiflərin yunanlarla əlaqələri başlayır. Yeni bərəkətli torpaqlar axtarışında olan yunanlar Krımda bir sıra şəhərlər salırlar, bölgənin iqtisadi, mədəni həyatında ciddi rol oynamağa başlayırlar. Eradan əvvəl V əsrdə yunanlar burada ilk koloniyalarını, ardından Roma İmperiyasına tabe Bosfor dövlətini qururlar. Krımın tarixi mənbələrdə Tavriya adlandırılması da məhz yunan tarixçilərinin hesabına baş verib. Sonrakı əsrlərdə Krım qotların, hunların, bulqarların və VII əsrdə xəzərlərin yürüşlərinə məruz qalır. Sonuncular 670-679-cu illərdə demək olar, bütün Krımı nəzarətə götürürlər, ancaq müəyyən fasilələrlə bölgədə Bizans təsiri də hiss olunur. Rusların Krıma mütəmadi hərbi yürüşləri 900-cu ilin əvvəllərindən başlayıb. Məhz bu dövrdən başlayaraq Xəzər xaqanlığı ilə ruslar arasında Krım üstündə bir-birinin ardınca müharibələr baş verir. Xəzərlərin ardından Krım peçeneqlerin, 11-ci əsrdən isə qıpçaqların nəzarətinə keçir. Bəli, həmin dövrdən başlayaraq ərəblərin qıpçaq adlandırdıqları bu türk tayfası Dəşti-Qıpçağın - Dneprdən Volqaya qədər olan torpaqların, Xorəzmin bir hissəsinin, demək olar bütün Krımı əhatə eləyən ərazinin sahibi olur. 1223-cü ilin yanvar ayında Krım monqollar tərəfindən fəth edilir...

Bu yerdə haşiyə olaraq qeyd eləyək ki, Krım nə qədər əldən-ələ keçsə də, burada nə qədər müxtəlif tayfalar, xalqlar ağalıq eləsələr də, yerlərdə indinin özündə belə türk izləri daha çox üstünlük təşkil edir. 1925-ci ildə Təbiətşünaslıq, Antropologiya və Etnoqrafiya Cəmiyyətinin Kuftinin müəllifliyi ilə Moskvada çap etdirdiyi “Krım tatarlarının yarımadada yerləşmələrinin tarixiylə bağlı” adlı kitabından da görünürür ki, bu torpaqlarda türk üslubunda qurulmuş yaşayış məskənləri, evləri, təsərrüfat sahələri üstünlük təşkil edir. Elə tədqiqatçıların böyük əksəriyyəti də “Krım” sözünün etimoloji mənasının türk sözü olan “qırım”dan götürüldüyü fikriylə razılaşırlar.

Vəziyyəti “rusca” olan Krım

news-detail

Qızıl Ordanın yerində 1441-ci ildə bölgədə mövcudluğunu uzun müddət davam etdirən Hacı Girayın xanlığı ilə Krım xanlığı qurulur. Sonrakı illərdə xanlıq Osmanlıyla müttəfiqlik quraraq Qızıl Orda torpaqlarını, Qazanı, Həştərxanı ələ keçirir. 1521-ci ildəsə Məmməd Giray Moskvanı mühasirəyə alır, rusları ağır məğlubiyyətə uğradaraq üzərlərinə xərac qoyur. Ümumiyyətlə, XVI-XVII əsrlərdə tatarlar qısa fasilələrlə ruslara 15 dəfəyə qədər yürüş təşkil etmişdilər. Krım Xanlığının bu kimi uğurları XVII əsrin sonlarına kimi davam edir. Həmin dövrdən başlayaraq Moskva knyazlığı gücləndiyindən, Osmanlı isə get-gedə zəiflədiyindən 1768-1774-cü illər arasında baş verən Osmanlı-Rus müharibəsində Krım ruslar tərəfindən işğal edilir. Krımın o dövrdə xanı olan, kefə və məclislərə xüsusi bağlılığı ucbatından “Dəli xan” adıyla çağırılan Krım Giray acı məğlubiyyətdən yaxa qurtara bilmir və 1774-cü ilin 15 iyulunda Bolqar kəndi Kiçik Qaynarcada bağlanın müqaviləylə Kerç boğazı Rusiyaya verilir, Krım Osmanlıdan asılı olmur.

Ancaq təbii ki, Osmanlı bu məğlubiyyətlə barışmır və Krım Osmanlının təhrikiylə yenidən üsyan qaldırır. Bu üsyan 1783-cü ildə Krım şahı Şahin Gireyin taxt-tacdan əl götürməsiylə nəticələnir. 1783-cü il aprel ayının 8-də II Yekaterinanın fərmanıyla Krım Rusiya ərazisi elan edilir və Krımın “rusca” dövrü başlayır...

Deyəsən, Krımın indisindən çox uzaqlaşdıq. Ancaq bu tarixi xatırlamaq mütləq lazımıydı. Məhz xatırlamalar nəticəsində məlum olur ki, rusların, əvvəlcə tacir, səyyah, sonrasa əsgər kimi buraya ayaq basdıqları dövrdən başlayaraq Krım həmişə onların diqqət mərkəzində olub, müxtəlif dövrlərdə bu torpaqlar üçün qanlı müharibələr aparıblar. Və ən maraqlısı bilirsiniz nədir? Ən maraqlısı odur ki, Rusiya Krımın birləşdirilməsindən sonra da ərazisində baş verən bütün müharibələrdə bu torpağa nə qədər ehtiyacı olduğunu hər dəfə nümayiş etdirməyə məcbur olub. Mənə elə gəlir, necə ki, 17-ci əsrə qədər ruslar Krım Xanlığının hücumlarından, Moskvanın yandırılmasına qədər baş verən talanlardan qorunmaq üçün bu torpaq uğrunda müharibələr aparmağa məcbur idilər, indi - 21-ci əsrdə də eyni taleni yaşamamaq üçün Krıma yenidən sahiblənmək, onu əldən verməmək uğrunda bütün dünyaya qarşı belə savaş açmağa hazırdırlar. 

news-detail

Çardan bolşeviklərə qədər

Krım tatarları istər Rusiya İmperiyasının, istər bolşevik Rusiyasının, istərsə də, Sovetlər Birliyinin dövründə həmişə təqiblərə, repressiyalara, sürgünlərə məruz qalıblar. Mövzuyla bağlı 1919-cu ildə - Birinci Cümhuriyyət dövründə Bakıda Azərbaycan Hökuməti Nəşriyyatının rus dilində dərc etdiyi Arslan Kriçinskinin müəllifliyi ilə “Ucqarlarda rus siyasəti barədə oçerklər” adlı kitabdan xeyli qiymətli materiallar əldə elədim. Kitabda Çar Hökumətinin 1788-ci ildən başlayaraq Krımda yaşayan tatar din xadimlərini imperiyanın ucqarlarına sürgün etməsi, onları mənəvi-psixoloji təzyiqlərə məruz qoyması, bütöv tatar kəndlərini köçürməsiylə bağlı raportlar da yer alıb. Tavriyanın rəhbəri, həqiqi dövlət müşaviri Vasiliy Koxovskinin, Baxçasaray Dövlət sarayının nəzarətçisi Ananiçin və digər rus məmurlarının yazdıqlarından, yaxud onlara yazılanlardan Krım tatarlarının zaman-zaman hansı əziyyətlərlə üz-üzə qaldıqlarını təsəvvür eləmək çətin deyil. Bu təqiblər, repressiyyalar, dediyimiz kimi, bolşeviklərin dövründə də davam eləmişdi. Adıçəkilən kitabda 1918-cu ildə Simferopolda İnqilabi Hakimiyyətin qərarı ilə həbs olunan Krım və Litva tatarlarının müftisi Çələbican Çələbiyevin həbsiylə bağlı materiala nəzər yetirmək kifayətdir ki, vəziyyətin nə qədər qəliz olduğunu anlayayasan. Məhz bu kimi repressiv tədbirlər nəticəsində Krımda türk əhalinin sayı ildən-ilə azaldı. Gəlin, statistikaya nəzər salaq...

Azalan faizlər

XVII əsrin birinci yarısı - 95.1 faiz tatarlar, 2.6 faiz yunanlar, 2.1 faiz ermənilər, 0.2 faiz karaimlər;

1760-70-ci illər - 92.6 faiz tatarlar, 4 faiz ermənilər, 3.1 faiz yunanlar;

1795-ci il - 87.6 faiz tatarlar, 4.3 faiz ruslar, 1.9 faiz yunanlar;

1816-cı il 85.5 faiz tatarlar, 4.8 faiz ruslar, 3.7 faiz ukrainlər;

1850-ci il - 77.8 faiz tatarlar, 7 faiz ukrainlər, 6.6 faiz ruslar;

1858-ci il 73 faiz tatarlar, 12.6 faiz ruslar, 4 faiz ukrainlər.

Nə isə, vaxtınızı çox almadan deyim ki, il-ili əvəzlədikcə, gördüyünüz kimi Krım tatarlarının sayı sürətlə azalır, rusların sayı isə artır. Nəhayət, 1897-ci ildə ruslar Krımda 35.6 faiz tatarların, 33.1 faiz rusların yaşamasına nail olurlar. 1917-ci ildəsə artıq rusların faizi düz 41.2-yə çatdığı halda, tatarların faizi 28.7 olur. 1939-cu ilə qədər bölgədə 19.4 faizdə qalan tatarlar bir neçə il sonra - 1944-cü ilin yazındalı köçürülmədən sonra ruslar bölgədə 75, ukrainlər 21 faiz təşkil edirlər. Və bu ildən başlayaraq düz 1979-cu ilə qədər Krımda tatarların sayı heç faizə belə düşmür. Həmin il Krım tatarları əhalinin vur-tut 0.7 faizini təşkil edirdi. Bu rəqəm 2001-ci ildə birtəhər 12.1 faizə gəlib çıxır... Ancaq görün hansı zülmlər və əziyyətlər, qanlar, mübarizələr, Krım tatarlarının ərdəmliklərindən doğan əyilməzlikləri bahasına...

Bu Vətən Krımdır!

news-detailnews-detail

Statistikadan da göründüyü kimi, ruslar bu torpaqlara nəzarəti ələ götürdükdən sonra Krım tatarlarının ata-baba yurdlarından deportasiyası başlayır. Nəhayət, 1944-cü ildə tarixdə bir xalqa qarşı əsl soyqırım aktı törədilir. Bu barədə Krım tatarlarının lideri, xalqı uğrunda dəfələrlə azadlığından keçərək mübarizələrə qoşulmuş böyük Mustafa Krımoğlunun öz dilindən eşidək. Mustafa bəy 2009-cu ildə əcnəbi KİV-lərdən birinə verdiyi müsahibədə demişdi: “Bizim xalq soyqırımın qurbanıdır. İkinci Dünya Müharibəsinin sonunda bizim millət Stalinin əmriylə Orta Asiyaya köçürüldülər. Heyvanlar üçün nəzərdə tutulmuş vaqonlarda köçürülərkən və Orta Asiyadakı yeni yerlərdə Krım tatarlarının yarısı acından, xəstəlikdən öldü. Mən uşaq olanda valideynlərimin axşamlar göz yaşları içində danışmaqlarından bildim ki, bizim Vətənimiz olub. Bu Vətən Krımdır!”

Mustafa Krımoğlunun barəsində danışdığı olaylar 1944-cü ilin yaz aylarında baş vermişdi. Faşist qoşunları Krım yarımadasından çıxarıldıqdan sonra Kreml Krım tatarlarını Almaniya tərəfindən SSRİ-yə mübarizə aparmaqda, casusluqda ittiham eləyərək, onların yarımadadan Orta Asiyaya sürgün olunmasına qərar verir. Beləliklə, 1944-cü ilin may ayının 18-dən tatarlar minilliklər boyu yaşadıqları dədə-baba torpaqlarından sürgün olunurlar. Bu qlobal deportasiya düz 194 min 155 nəfəri, yəni 47 min ailəni əhatə edirdi. Bundan sonra Krımdakı tatar, yunan və alman mənşəli toponimlər dəyişdirilərək ruslaşdırılır. Qürbətlərdə yaşamağa məcbur olan Krım tatarları isə min əzab-əziyyətlərə qatlaşmağa məcbur olurlar. Təbii ki, böyük qurbanlar verməklə… Elə təkcə 1944-46-cı illər arasında Özbəkistanda məskunlaşmış Krım tatarlarından 30 minə yaxını aclığın, xəstəliyin, ağır həyat şəraitinin qurbanı olmuşdu.

Krım tatarlarının ərdəmliyi

Krım tatarlarını bəşəriyyətin ən döyüşkən, mərd, əyilməz, yurduna bağlı xalqlarından biri adlandırmaq olar. Bəli, Sovet cəza aparatının qəddarlığına baxmayaraq, yurd-yuvalarından didərgin salınmış Krım tatarları ötən müddət ərzində dəfələrlə vətənlərinə qayıtmaq üçün mübarizələrə baş vurdular. Bu mübarizə köçürülmədən sonrakı illərdə bir an belə dayanmadı. Təsəvvür eləyin, yüzlərlə, minlərlə insan vətəninə qovuşmaq üçün böyük Sovetlər Birliyinin bir başından o biri başına gedir, orada isə ona yaşamağa imkan vermirlər… Belə insanlardan neçəsi həbsxanalara atıldı, özünə qəds elədi, Qızıl Meydanda etiraz aksiyası keçirdi… Nəhayət, böyük qurbanlardan, həbsxana, ruhi xəstəxana divarları arasında çürüdülən ömürlərin hesabına 1979-cu ildə Kreml bu xalqın yanlış yerə köçürülməsi barədə qərar qəbul eləməyə məcbur oldu. Ancaq bu qərar da Krım tatarlarının yurdlarına dönmələrinə imkan yaratmadı.

Mübarizə davam elədi və nəhayət, 1989-cu ildən başlayaraq yurda qayıdış başladı… İndi Krım tatarlarının Ukraynada baş vermiş hadisələrə hansı baxış bucağından baxdıqlarını xatırlamağa ehtiyac yoxdur… Bu adamlar dədə-baba torpaqlarının azadlığı və müstəqilliyi üçün canlarından belə keçərlər. Bu ərdəmliyin qarşısında dünyanın heç bir gücü dayana bilməz... 

GÜNÜN XƏBƏRLƏRİ
Saçlarınız vaxtından əvvəl ağarırsa... 06:30
Ürək problemi olanlara - Xəbərdarlıq 05:35
Uşaqlara iştah artıran dərmanlar verməyin - Valideynlərə xəbərdarlıq 04:30
Beynimizi məhv edən - 10 zərərli vərdiş 03:35
Saqqızın orqanizmə təsiri haqqında - BİLMƏDİKLƏRİMİZ 02:45
İran inqilab edir: - Robot ofisiantlar yaradılır 01:54
Rusiyanın parçalanması başladı: - Qafqaz alışır... 01:40
Corc Buş: - Tramp zəiflik göstərdi 01:26
"Donetski azad edə bilərdim, ancaq əmr vermədilər" 00:58
Ən kasıb ölkədə 2 milyonluq ad günü 00:44
Bu gün Azərbaycanda Od çərşənbəsidir 00:26
Sumqayıt hadisələrindən 29 il ötür 00:05
27.02.2017
Sürücülərin nəzərinə - Bu işığı ciddiyə alın 23:45
Boqdanovdan müxalifətə: - Cəfəngiyyatdır 23:30
Azərbaycanda sığınacaq axtaran şəxslər hansı ölkələrin vətəndaşlarıdır? 23:10
Petrosyanın komandası Qarabağda güzəştə çağırdı 22:55
Akif Çovdarovun məhkəməsində - “gözlənilməz hadisələr günü” 22:45
Hökumətdən vacib qərar: - Bu ailələrə 4 otaqlı mənzil veriləcək + VİDEO 22:32
Ermənilər Kəlbəcər və Laçınla bağlı planlarını - AÇIQLADI 22:04
Ehsan Zahidov həbslərə aydınlıq gətirdi 21:45
Sabah bu ərazilərdə qaz olmayacaq 21:30
"Nissan" sürənlər oxusun - 33 mindən çox avtomobil geri çağırıldı 21:15
Pentaqon 21-ci əsrin "gözəgörünməz"ini göstərdi 20:40
Xocalı faciəsi ilə bağlı yaradılmış haştaq “Twitter”də 5-ci olub - FOTO 20:25
Ağ Evdə şam yeməyi - Prezidentin qızı 5 minlik libası ilə + FOTOLAR 20:10
Xalq artisti 37 il əvvəlki əsgərlik fotolarını yaymağa məcbur oldu - FOTOLAR 19:48
Əsgərin həlak olması barədə məlumat yalandır - Müdafiə Nazirliyi + VİDEO 19:40
Bu, ermənilər üçün bir imkandır - İsrailli ekspert 19:35
Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin hərbi həll yolu mövcud deyil - Donald Tusk 19:20
ATƏT PA-da Lapşinlə bağlı erməni deputatın cavabı verildi 19:08
Sabahdan bu yollar avtomobillər üçün bağlanacaq 19:04
ADU-da təhsil alan əcnəbi çempion tələbə - FOTOLAR 18:51
Alman partiyasından Xocalı soyqırımı ilə bağlı - Bəyanat 18:42
İşıqpulu borcuna görə 117 saylı bağçada uşaqlar soyuqdan donur 18:20
Rusiyalı ekspert - Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həll yollarını irəli sürdü 18:05
Rektor Əfqan Abdullayevdən gözlənilməz təyinatlar - SİYAHI 17:59
Nərgiz Paşayeva Müşfiqin heykəlinin sökülməsini kəskin pislədi: - “Bu, vandalizmdir, barbarlıqdır” 17:57
Prezident İlham Əliyevin Qətərə rəsmi səfəri başa çatıb 17:43
Dolların sabaha olan məzənnəsi 17:29
Şəhid olmuş hərbi qulluqçularımızın nəşləri döyüş meydanından çıxarılıb 17:14
Ermənistan dəmir yolunu açmaq üçün Gürcüstanla gizli sövdələşmə əldə edib? 16:55
Hərbçilərimizin meyitləri olan ərazi Silahlı Qüvvələrimizin nəzarəti altındadır 16:35
"Oskar"da İLK: Quran ayəsi oxundu, məşhurlar alqışladılar 16:28
Neftin bahalaşması milli valyutaları gücləndirəcək - TƏHLİL 16:10
Rusiya Ermənistana yeni qırıcılar göndərir 16:00
Əlində Quranla dəfn edilmiş əsgər tapıldı 15:40
Ərdoğan Rusiyaya səfər edəcək 15:35
İrandan QARABAĞ ÇAĞIRIŞI 15:22
Yaxın Şərq ölkələrinin XİN rəhbərləri Bakıda terrorizmlə mübarizə yollarını müzakirə edəcək 15:00
Yol hərəkəti qaydaları pozuntusuna görə bir ildə 85,4 milyon manatlıq cərimə tətbiq edilib 14:59
Gereral Vasyak: - "Ermənistan hərbçilərinə xüsusi tapşırıq verilib" 14:55
Akif Çovdarov: - "Bunlar goreşən, leş yeyən quşlar kimidir" 14:50
Ermənistan Ağdərə istiqamətində - HÜCUMA KEÇMƏK İSTƏYİB 14:45
Ermənilərin Parisdə Xocalı anım konsertini pozmaq cəhdləri uğursuzluqla nəticələnib - FOTOLAR 14:37
İran ən yeni qanadlı raketini sınaqdan keçirdi 14:25
SIPRI: - Azərbaycan İsrailə “Dəmir günbəz” kompleksi sifariş verib 14:23
Azərbaycan prezidentinin Qətər əmiri ilə görüşü olub - FOTOLAR 14:19
Siyavuş Novruzov: - Ermənistan ölkə daxilindəki gərginliyi cəbhə xəttinə yönəltməyə çalışır 14:05
Qəbul imtahanı ikinci dəfə də ödənişsiz ola bilər, əgər... - DİM-dən AÇIQLAMA 13:53
14 gün iş olmayacaq 13:50
“Azəravtoyol” Mikayıl Müşfiqin büstünün fotolarını yayıb - FOTOLAR 13:48
Azərbaycanda Sarkisyan haqqında yeni CİZGİ FİLMİ çəkildi - VİDEO 13:38
Küveyt mətbuatında Xocalı soyqırımı ilə bağlı həqiqətlər işıqlandırılıb 13:25
Ordumuz erməni postunu məhv etdi - VİDEO 13:20
"Azəravtoyol": Mikayıl Müşfiqin abidəsi dağıdılmayıb 13:13
Nyu Yorkda Xocalı soyqırımının qurbanları anılıb - FOTOLAR 13:00
Lerikdə qar uçqunu zamanı sağ qalan körpədən - XƏBƏR VAR 12:50
İran prezidenti Pakistana gedir 12:45
Sabah Bakıda 12°, - bölgələrdə 18° isti olacaq 12:40
Bakıda Mikayıl Müşfiqin abidəsini dağıtdılar - Mədəniyyət və Turizm Nazirliyindən Xəbərsiz 12:28
Qadını şantaj edən şəxs yaxalandı 12:17
Alman azarkeşlər Azərbaycanla oyun üçün 800 bilet sifariş edib 12:15
Bank kartı olanlar “BakıKart” nəqliyyat kartlarını onlayn formada yükləyə biləcək 12:10
Məcburi köçkünlərə veriləcək yaşayış sahəsinin həcmi açıqlandı - Ailə tərkibinə uyğun olacaq 11:51
Ermənistan döyüş meydanından meyitlərin çıxarılması barədə beynəlxalq vasitəçilərin iştirakı ilə əldə olunmuş şərtləri pozub 11:48
144 dövlət əmlakı özəlləşdirilməyə çıxarılıb 11:47
Azərbaycanda yaranmış internet problemi ilə bağlı - RƏSMİ AÇIQLAMA 11:37
Müşavir Ərdoğanın Putinlə müzakirə edəcəyi məsələləri açıqladı 11:33
Lapşin anası ilə təcridxanada növbəti dəfə görüşdü 11:28
Səlim Müslümov: - Azərbaycan işsizlik və yoxsulluğun qarşısının alınmasında əhəmiyyətli nəticəyə nail olub 11:19
Bir türk generalı Rusiya ordusuna necə rəhbər gətirildi? - Müdafiə naziri Sergey Şoyqunun həyat yolu 11:09
Məcburi köçkünlərin nəzərinə: - Vahid aylıq müavinət və kommunal ödənişlər martda 2 aylıq veriləcək 11:00
Kremli qəzəbləndirən azərbaycanlı nazirin həyat hekayəti - O, həm də Sovet Azərbaycanının yeddinci Baş naziri idi 10:45
Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi şəhidlərin adlarını açıqlayıb 10:44
Ermənistan silahlı qüvvələrinin təxribatları davam edir: - Düşmən itki verib 10:39
Cəbhədə gərginlik davam edir: - Düşmən atəşkəsi 129 dəfə pozub 10:17
10-11-ci siniflər ləğv olunur? - Rəsmi 10:14
Tramp namizədliyini irəli sürdü - Amma o, nazir postundan imtina etdi 10:03
Mərkəzi Bankın valyuta məzənnələri 09:55
Neft bahalaşıb 09:45
Binali Yıldırım: - “Xocalı qətliamı türk millətinin ortaq dərdidir” 09:30
Vaşinqtonda erməni təxribatının qarşısı alınıb - FOTOLAR 08:11
Rusiyada 5,0 bal gücündə zəlzələ baş verib 07:55
Təmiz bal xarlayır? - İZAHI 06:45
Qorxulu yuxular nəyin əlamətidir? 05:30
Uşaqları virusdan qoruma yolları - Valideynlər üçün 04:35
Kompüter oyunlarının beyinə inanılmaz - faydası 03:25
Uşaqların zehni inkişafı üçün faydalı ədviyyat 02:20
İrandan Qarabağdakı gərginliklə bağlı - Açıqlama 01:45
ABŞ-da təyyarə qəzaya uğrayıb, - ölənlər var 01:30
"Nokia"nın əfsanə modeli geri döndü... - FOTOLAR 01:07
Rəqib qapıçının həyatını qurtardı - VİDEO 00:53
İngiltərə Liqa Kubokunun qalibi məlum olub 00:49
Türk komandoslar: - "Xocalının qisasını alarıq" + VİDEO 00:27
"İstər ictimai xadim, istərsə də dövlət məmuru üçün..." - Birinci vitse-prezident hədəflərini açıqladı + VİDEO 00:10